در صدمین سال زادروز استاد ایرج افشار یزدی، ایران‌شناس و پژوهشگر برجسته میراث مکتوب ایران، سعید زارع، مدیرکل اسناد و کتابخانه ملی استان یزد، با حضور اصحاب رسانه و فرهیختگان فرهنگی، بر نقش بی‌بدیل رسانه‌ها در انعکاس و ترویج فرهنگ و تاریخ ایران تأکید کرد. وی حضور خبرنگاران و فعالان فرهنگی را نشانگر مسئولیت‌پذیری و تعهد به پاسداشت هویت ملی و میراث فرهنگی دانست.

زارع استاد ایرج افشار را چهره‌ای بی‌نظیر در ایران‌شناسی و نسخه‌شناسی معرفی کرد و گفت:ایرج افشار پلی میان گذشته و آینده فرهنگ ایران بود؛ مردی که با پژوهش‌های مستمر، ثبت و حفاظت اسناد تاریخی، انتشار بیش از ۳۰۰ کتاب و تصحیح بیش از ۳ هزار مقاله، نه تنها هویت فرهنگی ایران را تثبیت کرد، بلکه نام یزد را به‌عنوان یکی از قطب‌های فرهنگی کشور در عرصه ملی و بین‌المللی مطرح ساخت.

آثار ماندگار؛ ثبت فرهنگ و تاریخ ایران توسط استاد افشار

زارع یادآور شد که آثار استاد افشار، شامل یادگارهای یزد و صدها پژوهش مرتبط با جغرافیا، تاریخ، ادبیات و نسخه‌شناسی ایران، او را به یک چهره جهانی در حوزه ایران‌شناسی تبدیل کرده است. وی افزود که افشار با حضور میدانی در شهرها، روستاها و محلات مختلف، اسناد، سنگ‌نوشته‌ها، عکس‌ها و خاطرات مردمان محلی را ثبت کرده و با عشق و پشتکار، هویت تاریخی و فرهنگی ایران را حفظ نمود.

تثبیت جایگاه یزد؛ یادگارهای استاد افشار در فرهنگ ملی

مدیرکل اسناد و کتابخانه ملی استان تاکید کرد که استاد افشار، با توجه به پژوهش‌های گسترده و ثبت میراث مکتوب، نام یزد را در نقشه فرهنگی ملی و بین‌المللی تثبیت کرد. وی گفت: نام استاد ایرج افشار برای یزدی‌ها افتخاری بزرگ است و تلاش‌های او، از ثبت نسخه‌های خطی تا نگارش بیش از ۳۰۰ کتاب و هزاران مقاله، الگویی برای نسل‌های آینده پژوهشگران و ایران‌شناسان محسوب می‌شود.

زارع افزود که بزرگداشت افشار تنها ادای دین به یک چهره ملی نیست، بلکه فرصتی تاریخی برای تثبیت جایگاه یزد در حافظه فرهنگی کشور است.

نشست‌ها و کارگاه‌های علمی؛ پل ارتباطی نسل جدید با استاد افشار

وی با اشاره به همکاری با دانشگاه‌ها، گفت: در هفته بزرگداشت استاد افشار، نشست‌های علمی و آموزشی با حضور دانشجویان و استادان دانشگاه‌های یزد، امام جواد (ع) و دانشگاه‌های همکار کشوری برگزار خواهد شد تا نسل جدید با سیره و پژوهش‌های استاد آشنا شوند.

این نشست‌ها شامل بررسی و تحلیل آثار افشار، کارگاه‌های پژوهشی، معرفی نسخه‌های خطی و اسناد تاریخی، و بازدید از پروژه‌های فرهنگی مرتبط با میراث مکتوب ایران است. زارع تاکید کرد که این برنامه‌ها فرصتی برای گفتگو میان نسل‌های مختلف پژوهشگران و علاقمندان به ایران‌شناسی ایجاد خواهد کرد.

استاد افشار؛ پدر ایران‌شناسی نوین و نسخه‌شناسی معاصر

زارع با اشاره به نقش بی‌بدیل استاد افشار در حفظ و ترویج فرهنگ و میراث مکتوب ایران، او را پدر ایران‌شناسی نوین و نسخه‌شناسی معاصر معرفی کرد. وی گفت: اگر ایرج افشار نبود، بخش بزرگی از میراث مکتوب ایران، شامل نسخه‌های خطی و اسناد تاریخی، ممکن بود به فراموشی سپرده شود. آثار و پژوهش‌های او، پلی میان گذشته و آینده فرهنگ ایران ایجاد کرد و هویت فرهنگی کشور را تثبیت نمود.

وی افزود که استاد افشار نه تنها با تألیف بیش از ۳۰۰ کتاب و تصحیح بیش از ۳ هزار مقاله سهم بزرگی در ایران‌شناسی داشت، بلکه با پژوهش‌های میدانی و مستندسازی در نقاط مختلف ایران، از جمله یادگارهای یزد، سعی در ثبت هویت تاریخی و فرهنگی هر شهرستان و روستا داشت. زارع همچنین یادآور شد که تلاش‌های استاد افشار برای مستندسازی جغرافیا، ادبیات، باستان‌شناسی و فرهنگ عمومی ایران، او را به یک چهره جهانی در عرصه میراث مکتوب تبدیل کرده است.

هفته بزرگداشت؛ برنامه‌های متنوع فرهنگی از پانزدهم تا بیست و دوم مهر

زارع برنامه‌های هفته بزرگداشت استاد ایرج افشار را به تفصیل تشریح کرد و گفت که این رویداد از پانزدهم مهرماه تا بیست و دوم مهرماه ۱۴۰۴ با محوریت نام استاد افشار برگزار می‌شود. وی افزود که آیین افتتاحیه روز سه‌شنبه، پانزدهم مهرماه، ساعت ۱۸ در تالار مرکزی یزد برگزار خواهد شد و حضور مقامات ارشد فرهنگی و سیاسی کشور، از جمله وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، استاندار یزد، مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان و رئیس سازمان اسناد و کتابخانه ملی کشور در این مراسم پیش‌بینی شده است.

وی ادامه داد که نشست‌های تخصصی با حضور ایران‌شناسان و پژوهشگران برجسته، نمایشگاه اسناد و نسخه‌های خطی، کارگاه‌های پژوهشی، گفتگوهای فرهنگی و مستندها از جمله برنامه‌های اصلی این هفته خواهند بود. همچنین نشست ثبت کتاب ماندگار قرن با محوریت کتاب یادگارهای یزد استاد افشار در روز چهارشنبه، ۱۶ مهر، ساعت ۱۸ در سالن انقلاب شهدای منطقه قاسم‌آباد برگزار خواهد شد و صبح همان روز برنامه ویژه‌ای برای دانشجویان رشته‌های تاریخ و ایران‌شناسی در دانشگاه‌های یزد و امام جواد (ع) پیش‌بینی شده است.

وی افزود: برنامه بازدید از شهرستان بافق و گرامیداشت شاعر نامدار وحشی بافقی در روزهای پنجشنبه و جمعه برگزار می‌شود. همچنین مراسم اختتامیه هفته بزرگداشت، در روز بیستم مهرماه و همزمان با روز جهانی حافظ شیرازی با عنوان «یزد، حافظ، ایرج افشار و توسعه» در مجموعه ستاره‌باران تفت برگزار خواهد شد؛ رویدادی که با ترکیبی از ایران‌شناسی، تاریخ محلی و معرفی مشاهیر یزد جلوه‌ای تازه از هویت فرهنگی این استان را به نمایش می‌گذارد.

رسانه‌ها شریک فرهنگ‌سازی؛ نقش خبرنگاران در معرفی استاد افشار

زارع بر اهمیت همراهی رسانه‌ها در انتقال پیام این رویداد فرهنگی تأکید کرد و گفت:هیچ حرکت فرهنگی بزرگی بدون همراهی رسانه‌ها به بار نمی‌نشیند. حضور خبرنگاران، عکاسان، فعالان رسانه‌ای و مدیران خبرگزاری‌ها در این رویداد، نه تنها گزارشگری، بلکه شراکت در فرهنگ‌سازی و ترویج میراث ایران است.

وی افزود که تیم‌های خبری و رسانه‌ای با پوشش نشست‌ها، نمایشگاه‌ها، کارگاه‌ها و مراسم علمی می‌توانند نقش مهمی در معرفی استاد افشار و آثار او به جامعه ملی و بین‌المللی ایفا کنند. زارع تأکید کرد که هدف اصلی این برنامه‌ها، خوانش و شناخت استاد افشار برای نسل‌های جدید و تثبیت جایگاه یزد در حافظه فرهنگی کشور است و همه فعالان فرهنگی و رسانه‌ای را به مشارکت در این مسیر دعوت کرد.

مدیرکل اسناد و کتابخانه ملی استان یزد در پایان تاکید کرد: بزرگداشت استاد ایرج افشار، تنها ادای دین به یک چهره ملی نیست؛ بلکه فرصتی است برای تقویت پیوند میان نسل‌های گذشته و آینده، حفظ و ترویج میراث مکتوب ایران و معرفی ظرفیت‌های فرهنگی یزد به سطح ملی و بین‌المللی. حضور فعالان فرهنگی، پژوهشگران و رسانه‌ها، تضمینی برای استمرار این مسیر و الهام‌بخش پژوهشگران جوان است تا با تکیه بر دانش و تجربه استاد افشار، فرهنگ و تاریخ ایران را به آیندگان بسپارند.