یزد سال‌هاست با محدودیت منابع آبی، افت مستمر آبخوان‌ها و تداوم خشکسالی دست و پنجه نرم می‌کند. شرایطی که موجب شده مدیریت منابع آب در این استان، از یک موضوع صرفاً فنی به مسئله‌ای اجتماعی، اقتصادی و توسعه‌ای تبدیل شود. در چنین شرایطی، شرکت سهامی آب منطقه‌ای یزد با تکیه بر مدیریت تقاضا، مشارکت ذی‌نفعان، حفاظت از منابع زیرزمینی و اجرای پروژه‌های زیرساختی، مسیر تازه‌ای را برای تأمین پایدار آب استان دنبال می‌کند.

به گزارش صبح ساباط؛ جواد محجوبی مدیرعامل این شرکت در این زمینه اظهار داشت: مدیریت منابع آب تنها به اجرای پروژه‌های عمرانی محدود نمی‌شود. بلکه تغییر الگوی مصرف، اصلاح حکمرانی آب و همراهی مردم، کشاورزان، صنعتگران و دستگاه‌های اجرایی، مهم‌ترین حلقه‌های این زنجیره هستند.

به گفته وی، کاهش بارندگی، افت کیفیت و کمیت منابع آب و افزایش فشار بر سفره‌های زیرزمینی، ضرورت تغییر رویکرد در مدیریت آب را بیش از هر زمان دیگری آشکار کرده و عبور از این شرایط تنها با مشارکت همه بخش‌های جامعه امکان‌پذیر است.

آبخوان‌هایی که به همراهی مردم نیاز دارند

بخش عمده آب مورد نیاز استان یزد از منابع زیرزمینی تأمین می‌شود. منابعی که طی دهه‌های اخیر تحت تأثیر برداشت‌های بیش از ظرفیت و خشکسالی‌های پیاپی با افت قابل توجه روبه‌رو شده‌اند.

مدیرعامل شرکت آب منطقه ای یزد همچنین گفت: حفاظت از آبخوان‌ها صرفاً وظیفه دولت نیست و مدیریت این منابع زمانی موفق خواهد بود که جوامع محلی، بهره‌برداران و تشکل‌های مردمی نقش مؤثری در تصمیم‌گیری و صیانت از منابع آب ایفا کنند.

وی مدیریت مشارکتی را یکی از مهم‌ترین راهکارهای احیای آبخوان‌ها دانسته و تأکید کرد: واگذاری بخشی از مسئولیت حفاظت از منابع آب به ذی‌نفعان، زمینه افزایش مسئولیت‌پذیری و کاهش برداشت‌های غیرمجاز را فراهم می‌کند.

سند سازگاری با کم‌آبی نقشه راه آینده

یکی از مهم‌ترین برنامه‌های شرکت آب منطقه‌ای یزد، اجرای سند سازگاری با کم‌آبی است. سندی که با هدف ایجاد تعادل میان منابع و مصارف آب، افزایش تاب‌آوری استان و احیای آبخوان‌ها تدوین شده است.

به گفته محجوبی، تاکنون ۷۳ درصد از اهداف فاز نخست این سند محقق شده و اجرای برنامه‌های مدیریت مصرف در بخش‌های کشاورزی، صنعت، فضای سبز و آب شرب همچنان با جدیت دنبال می‌شود.

این مقام مسئول در ادامه تصریح کرد: تحقق کامل اهداف این سند، نیازمند استمرار همکاری دستگاه‌های اجرایی و همراهی مردم در مدیریت مصرف آب است.

بازار آب تجربه‌ای نو در مدیریت تقاضا

یکی دیگر از برنامه‌های شاخص استان، توسعه بازار آب است. سازوکاری که با هدف افزایش بهره‌وری، کاهش اتلاف منابع و ایجاد امکان جابه‌جایی قانونی حقابه میان بهره‌برداران طراحی شده است.

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای یزد، بازار آب را ابزاری اقتصادی برای مدیریت تقاضا دانسته و گفت: این شیوه می‌تواند ضمن حفظ حقوق بهره‌برداران، مصرف آب را به سمت فعالیت‌های بهره‌ورانه هدایت کند.

پروژه‌های عمرانی زیرساخت تأمین آب پایدار

در کنار برنامه‌های مدیریتی، اجرای پروژه‌های عمرانی نیز با هدف افزایش پایداری تأمین آب استان ادامه دارد.

تکمیل مخازن ذخیره آب، توسعه خطوط انتقال، اجرای طرح‌های پدافندی، تقویت زیرساخت‌های آبرسانی و پیگیری طرح‌های انتقال آب از جمله اقداماتی است که به گفته محجوبی، نقش مهمی در افزایش تاب‌آوری شبکه تأمین آب استان خواهد داشت.

این مقام مسئول همچنین تأکید کرد که هرچند اجرای این پروژه‌ها ضروری است، اما هیچ طرح عمرانی به تنهایی قادر به حل بحران آب نخواهد بود و مدیریت مصرف همچنان اصلی‌ترین راهکار عبور از شرایط کم‌آبی است.

آب مسئله‌ای اجتماعی

محجوبی همچنین اظهار داشت: آب باید به یک مسئله اجتماعی تبدیل شود. موضوعی که همه اقشار جامعه نسبت به آن احساس مسئولیت داشته باشند.

وی تأکید کرد: آینده منابع آبی یزد بیش از آنکه به میزان بارندگی وابسته باشد، به شیوه مدیریت مصرف، مشارکت مردم و تصمیم‌های امروز بستگی دارد و هر میزان صرفه‌جویی و حفاظت از منابع آب، سرمایه‌ای برای نسل‌های آینده خواهد بود.

وی همچنین از شهروندان درخواست کرد با اصلاح الگوی مصرف و صرفه‌جویی حداقل ۲۰ درصدی در مصرف آب، صنعت آب را برای تأمین پایدار آب شرب استان در فصل گرم سال همراهی کنند.

بدون تردید، آینده منابع آبی یزد در گرو هم‌افزایی میان مردم، دولت و بهره‌برداران است. مسیری که شرکت سهامی آب منطقه‌ای یزد تلاش می‌کند با اتکا به مدیریت علمی، مشارکت اجتماعی و توسعه زیرساخت‌ها، آن را به الگویی پایدار برای عبور از بحران آب تبدیل کند.