به گزارش صبح ساباط _ عباس علوی راد؛ اقتصاددان و عضو هیات علمی دانشگاه؛ ارزیابی کارنامه اقتصادی دولت های مستقر پس از جنگ تحمیلی در کشور از دریچه فراجناحی نشان می دهد ناکامی ها در اقتصاد ایران ناشی از خطاهای با سه ویژگی مشترک است.

▪️ویژگی اول: خطاهایی که نسبت به تمام آنها آگاهی کامل وجود داشته است.
▪️ویژگی دوم: خطاهایی که بروز و آثار مخرب آنها قابل پیش بینی بوده است.
▪️ویژگی سوم: خطاهایی که در طول زمان روی دور تکرار بوده است.

نگارنده آن دسته از خطاهای اقتصادی ایران در دولت های مستقر پس از جنگ تحمیلی دارای این سه ویژگی را “خطاهای سیستماتیک” قلمداد نموده است.

▫️در اینجا برخی از مهمترین خطاهای سیستماتیک اقتصاد ایران در دولت های مستقر پس از جنگ تحمیلی معرفی می گردد.
▪️وابستگی اقتصاد ایران به درآمدهای نفتی‌ و ناامنی اقتصادی ناشی از آن.
▪️بی انضباطی مالی دولت ها، کسری بودجه دائم، سلطه مالی و رشد نقدینگی بالای نامتناسب با رشد اقتصادی که منجر به تورم های شدید پایدار شده است.
▪️سرکوب های ارزی، تکانه های ارزی شدید و کاهش مستمر ارزش پول ملی.
▪️استمرار بهره وری پایین عوامل تولید (بیماری خاموش اقتصاد ایران)
▪️بانک محوری و سهم ناچیز تامین مالی فعالیت های اقتصادی در بازار سرمایه

خطاهای سیستماتیک پنجگانه فوق در شروع به کار تمامی دولت ها قابل رصد کردن بوده و حتی رفع برخی از این خطاها جزء وعده های انتخاباتی هر دولت نیز بوده است. در واقع سه ویژگی آگاهی داشتن، قابل پیش بینی بودن و تکرار پذیری در مورد خطاهای اشاره شده وجود دارد.

اکنون این پرسش مطرح می شود که علت بروز این همه خطاهای سیستماتیک در اقتصاد ایران چیست؟ به نظر می رسد موارد زیر قابل بررسی باشند:

▪️انعطاف‌پذیری بسیار بالای حضور و مداخله دولت در نظام اقتصادی ایران.
▪️نبود قواعد با درجه بازخورد محدود و از پیش تعیین شده در سیاست گذاری اقتصادی.
▪️ضعف شدید در سیستم ارزیابی کمیت و کیفیت عملکرد دولت ها در اقتصاد کشور.

چگونه می توان خطاهای سیستماتیک در اقتصاد ایران را متوقف کرد؟ به نظر می رسد پذیرفتن خطاهای سیستماتیک اقتصادی در دولت های مستقر پس از جنگ تحمیلی اولین گام خواهد بود.